تبرج ممنوع
مقدمه:
دین اسلام پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله) و اهل بیت معصومینش (علیهم السلام) را به عنوان الگو رفتاری در همه زمان ها معرفی میکند.
خداوند متعال در قران کریم کتاب آسمانی همه زمان ها می فرماید:
لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا احزاب 21
قطعا براى شما در [رفتار] رسول خدا سرمشقى نيكوست، براى كسى كه به خدا و روز واپسين اميد دارد و خدا را فراوان ياد مىكند.
امام زمان(علیه السلام) انسان کامل حاضر در زمان ما می فرمایند:
«في إبنَةِ رسُولِ اللهِ (ص) لِي أسوَهٌ حَسَنَهٌ» (بحار الانوار، ج53، ص178، باب31)
دختر رسول خدا(ص) براي من الگويي نيكو است.
دین اسلام پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله) و اهل بیت معصومینش (علیهم السلام) را به عنوان الگو رفتاری در همه زمان ها معرفی میکند.
بحث:
آرایش مردان و زنان چقدر مفید و درست است ؟ طراحی لباس ما چقدر عقلانی و منطقی است ؟
به نظر من در رابطه با مسئله آرایش و نوع پوشش شاید همه اتفاق نظر داشته باشند که مسئله زیبایی امری فطری است و به خصوص جوانان به مسئله زیبایی و زیبا سازی(آرایش) علاقه فطری دارند.
اصل گرايش به زيبايى و زيباسازى و زيبادوستى، يك امر فطرى است. البته اين شايد با مقوله نوگرايى مقدارى تفاوت كند. نوگرايى امر عامترى است. اين مسأله آرايش و لباس و چيزهايى كه شما گفتيد، مقوله خاصى است كه انسان - بخصوص جوان - از زيبايى و زيباسازى خوشش مىآيد و دلش مىخواهد كه خودش هم زيبا باشد. اين عيبى هم ندارد؛ يك امر طبيعى و قهرى است؛ در اسلام هم منع نشده است. آن چيزى كه منع شده، فتنه و فساد است.
در اسلام، به مسأله زيبايى اهميت داده شده است. زياد شنيدهايم كه : «انّ اللَّه جميل و يحبّ الجمال»(4)؛ خدا زيباست و زيبايى را دوست دارد. در خصوص رسيدن به سر و وضع، روايات زيادى در كتب حديثى ما هست. در كتاب «نكاح» مفصّل بحث مىشود كه مرد و زن بايستى به خودشان برسند. بعضى خيال مىكنند كه مثلاً مردان بايد موى سرشان را بتراشند؛ نه. در شرع، براى جوانان مستحبّ است كه موى سر بگذارند. در روايت هست كه «الشَعر الحسن من كرامة اللَّه فأكرموه»(5)؛ موى زيبا، جزو كرامتهاى الهى است؛ آن را گرامى بداريد. يا مثلاً روايت دارد كه پيامبر اكرم وقتى مىخواستند نزد دوستانشان بروند، به ظرف آب نگاه مىكردند و سر و وضع خود را مرتّب مىكردند(6). آن زمان كه آينه به اين شكلى كه حالا هست و فراوان هم هست، نبود. جامعه مدينه هم كه فقير بود. پيامبر ظرف آبى داشتند، كه وقتى مىخواستند نزد دوستانشان بروند، از آن به جاى آينه استفاده مىكردند. اين، نشاندهنده آن است كه سر و وضع مرتّب، لباس خوب و گرايش به زيبايى، امر مطلوبى در شرع اسلام است؛ منتها آن چيزى كه بد و مضرّ است، آن است كه اين وسيلهاى براى فتنه و فساد و تبرّج شود. همانطور كه گفتم، ضررهايش تا خانواده و نسل بعد هم مىرسد.7/2/77
اما اینکه این زیبایی و زیبا سازی باید به چه شکل و چه بستری اتفاق بیفتد محل بحث است.
الف-خانواده
در خانواده زن و شوهر هر کدام باید طبق میل همسر خود به آرایش بپردازند یعنی زن و مرد جوری خود را آرایش کنند که همسرشان دوست دارد رنگ و نوع لباس و پوشش به باب میل همسرشان باشد.این باعث می شود که زن و مرد برای رسیدن به علایق خود به جامعه گرایش پیدا نکنند.
در مورد فرزندان به خصوص دختر ها که از همان سنین کودکی میل به آرایش و پوشیدن لباس های متنوع و زیبای گوناگون دارند این کارها باید در موقعی رخ دهد که پدر و برادرهای دختر در خانه حضور ندارند.این باعث می شود که میل به زیبا بودن در دختر ارضا گردد بدون اینکه به جامعه لطمه ای وارد شود یا باعث تحریک مردها (حتی پدر و برادرانش) شود.
ب-جامعه
زیبایی و زیبا سازی و نوع پوشش در جامعه باید به گونه ای باشد که:
1- حدود شرعی در آن رعایت شود.
2- بر گرفته از مد های غربی نباشد و با فرهنگ اسلامی و ایرانی ما تناسب داشته باشد و موجب انحطاط جامعه نشود.
به اعتقاد من، گرايش به سمت مدگرايى و تجملگرايى و تازهطلبى و افراط در كار آرايش و نمايش در مقابل مردان، يكى از بزرگترين عوامل انحراف جامعه و انحراف زنان ماست. در مقابل اينها، خانمها بايستى مقاومت كنند.22/8/70
اشاره كردم به مسألهى تقليد فرهنگى. البته تقليد فرهنگى خطر خيلى بزرگى است، اما اين حرف اشتباه نشود با اينكه بنده با مُد و تنوع و تحول در روشهاى زندگى مخالفم؛ نخير، مُدگرايى و نوگرايى اگر افراطى نباشد، اگر روى چشم و همچشمىِ رقابتهاى كودكانه نباشد، عيبى ندارد. لباس و رفتار و آرايش تغيير پيدا مىكند، مانعى هم ندارد؛ اما مواظب باشيد قبلهنماى اين مُدگرايى به سمت اروپا نباشد؛ اين بد است. اگر مديستهاى اروپا و امريكا در مجلاتى كه مُدها را مطرح مىكنند، فلانطور لباس را براى مردان يا زنانِ خودشان ترسيم كردند، آيا ما بايد اينجا در همدان يا تهران يا در مشهد آن را تقليد كنيم؟ اين بد است. خودتان طراحى كنيد و خودتان بسازيد.
من مىخواهم بگويم اگر شما موى سرتان را مىخواهيد آرايش كنيد، اگر مىخواهيد لباس بپوشيد، اگر مىخواهيد سبك راه رفتن را تغيير دهيد، بكنيد؛ اما خودتان انجام دهيد؛ از ديگران ياد نگيريد.17/4/83
اين زيبايى و زيباسازى، بايستى موجب اين نشود كه در جامعه انحطاط و فساد به وجود آيد؛ يعنى ابتذال اخلاقى نبايد به وجود آيد. چگونه؟ راههايش مشخّص است. اگر ارتباط بىقيد و شرط و بىبندوبارى در روابط زن و مرد وجود داشته باشد، اين موجب فساد خواهد شد. اگر به صورت افراطى به شكل مُدپرستى درآيد، اين به فساد خواهد انجاميد. اگر اين مقوله زيباسازى و رسيدن به سر و وضع و لباس و امثال اينها، مشغله اصلى زندگى شود، انحراف و انحطاط است؛ مثل اينكه در دوره طاغوت، آن خانمهاى اعيان و اشراف، پشت ميز آرايش مىنشستند. فكر مىكنيد چند ساعت مىنشستند؟ شش ساعت! اين واقعيت دارد و ما خبرهاى دقيق داشتيم كه شش ساعت مىنشستند! يك انسان، اين مدّت براى آرايش صرفِ وقت كند كه مىخواهد مثلاً به عروسى برود و موى سرش را، يا صورتش را اينطورى درست كند! اگر كار به اين شكل درآيد، انحراف و انحطاط است؛ اما فىنفسه، رسيدن به سر و وضع و لباس، بدون اينكه در آن خودنمايى و تبرّج باشد، عيبى ندارد.
در اسلام، تبرّج ممنوع است. تبرّج، يعنى همان خودنمايى زنان در مقابل مردان، براى جذب و فتنهانگيزى. اين، يك نوع فتنه است و خيلى اشكالات دارد. اشكالش فقط اين نيست كه اين دختر جوان، يا اين پسر جوان به گناه مىافتند - اين اوّليش است؛ شايد بتوانم بگويم كوچكترينش است - دنبالهاش به خانوادهها مىرسد. اساساً آنگونه رابطه بىقيد و شرط و بىقيد و بند، براى بناى خانواده سمِّ مهلك است؛ چون خانواده با عشق زنده است. اصلاً بناى خانواده با عشق است. اگر اين عشق - عشق به زيبايى، عشق به جنس مخالف - در صد جاى ديگر تأمين شد، ديگر آن پشتوانه قوىاى كه استحكام خانواده بايد داشته باشد، از بين خواهد رفت و خانوادهها متزلزل مىشود و به همين وضعى درمىآيد كه امروز متأسّفانه در كشورهاى غربى هست؛ بخصوص در كشورهاى اروپاى شمالى و امريكا. 7/2/77
3- در عرف جامعه پذیرفته شده باشد به طوری که لباس ما لباس شهرت نشود.
پی نوشت:
متون قرمز رنگ سخنان امام امت است.یا علی
/راهیست راه عشق که هیچش کناره نیست